โลกตะลึง! จีนเจอ “เครื่องจักรปริศนา” สมัยราชวงศ์ฮั่น เฉลยแล้วคือต้นแบบคอมพิวเตอร์เครื่องแรกของโลก “การเขียนโค้ด” ยุคโบราณ ผ่านเครื่องทอผ้าไหม ใช้ระบบ 0 และ 1 มาก่อนกาล

เมื่อพูดถึง “คอมพิวเตอร์” เรามักนึกถึงเทคโนโลยีฝั่งตะวันตกในยุคศตวรรษที่ 20 แต่การค้นพบทางโบราณคดีที่เมืองเฉิงตู ประเทศจีน อาจทำให้ต้องเขียนประวัติศาสตร์เทคโนโลยีโลกใหม่ทั้งหมด เมื่อนักวิทยาศาตร์พบหลักฐานที่ชี้ว่า ชาวจีนโบราณรู้จัก “การเขียนโปรแกรม” มาตั้งแต่ 2,000 ปีก่อนแล้ว!

การค้นพบที่เปลี่ยนโลก: เครื่องจักรปริศนาในหลุมศพ

เรื่องราวเริ่มต้นขึ้นในเดือนธันวาคม ปี 2012 ระหว่างการก่อสร้างรถไฟฟ้าสาย 3 ที่เมืองเฉิงตู ทีมสำรวจได้ขุดพบสุสานโบราณสมัยราชวงศ์ฮั่นตะวันตก (Western Han Dynasty) บริเวณภูเขาเหล่ากวน (Laoguan)

ภายในสุสานหมายเลข 2 นักโบราณคดีต้องตกตะลึงเมื่อพบโมเดลจำลองของ “เครื่องทอผ้าไหมลายดอก” (Pattern Looms) จำนวน 4 เครื่อง ที่ถูกฝังรวมกับสิ่งของเครื่องใช้ สิ่งที่น่าทึ่งคือ มันไม่ใช่แค่เครื่องทอผ้าธรรมดา แต่เป็นเครื่องจักรที่มีกลไกซับซ้อนอย่างเหลือเชื่อ จนได้รับการยกย่องจาก สมาคมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศจีน (CAST) ว่านี่คือ “คอมพิวเตอร์เครื่องแรกของโลก”

กลไกอัจฉริยะ: ระบบ Binary 0 และ 1 แบบโบราณ

ทำไมเครื่องทอผ้าถึงถูกเรียกว่าคอมพิวเตอร์? นักวิทยาศาสตร์อธิบายว่า หลักการทำงานของมันคือ “การประมวลผลคำสั่ง” (Input-Output Processing) แบบเดียวกับคอมพิวเตอร์ในปัจจุบัน โดยใช้:

• Input (ซอฟต์แวร์): แผ่นไม้ไผ่เจาะรูหรือผูกปม ทำหน้าที่เหมือน “โปรแกรม” หรือ “บัตรเจาะรู” (Punch Card) ที่กำหนดลวดลาย
• Processing (ประมวลผล): กลไกเครื่องจักรจะอ่านคำสั่งจากแผ่นไม้ เพื่อยกเส้นด้ายขึ้นหรือลงตามแพทเทิร์น
• Binary Code: การยกเส้นด้ายขึ้นแทนค่าด้วยเลข 1 การกดเส้นด้ายลงแทนค่าด้วยเลข 0

ด้วยหลักการนี้ เครื่องทอผ้าโบราณจึงสามารถ “รันโปรแกรม” เพื่อถักทอลวดลายที่ซับซ้อนและแม่นยำได้โดยอัตโนมัติ ซึ่งถือเป็นรากฐานของระบบเลขฐานสอง (Binary System) ที่ใช้ในคอมพิวเตอร์ยุคปัจจุบัน!

เทคโนโลยีเครื่องทอผ้าอัจฉริยะนี้ไม่ได้หยุดอยู่แค่ในจีน แต่ได้เดินทางผ่านเส้นทางสายไหม (Silk Road) ไปยังเปอร์เซียและยุโรป จนกระทั่งในปี 1805 โจเซฟ มารี แจ็คการ์ด (Joseph Marie Jacquard) ชาวฝรั่งเศส ได้นำแนวคิดนี้ไปพัฒนาเป็น “เครื่องทอผ้าแจ็คการ์ด” ที่ใช้บัตรเจาะรูควบคุม

ซึ่งต่อมา บัตรเจาะรูนี้เองได้กลายเป็นต้นแบบสำคัญในการพัฒนาคอมพิวเตอร์ยุคแรกๆ ของโลก และแม้แต่ คาร์ล มาร์กซ์ ยังเคยเขียนไว้ในหนังสือ Das Kapital ว่า เครื่องทอผ้านี้คือเครื่องจักรที่ซับซ้อนที่สุดก่อนยุคเครื่องจักรไอน้ำ

ภูมิปัญญาที่มาก่อนกาล

การค้นพบที่เฉิงตูครั้งนี้ ไม่เพียงแค่พิสูจน์ความอัจฉริยะของช่างฝีมือชาวจีนโบราณ แต่ยังยืนยันว่า แนวคิดเรื่อง “อัลกอริทึม” และ “การเขียนโค้ด” ไม่ใช่เรื่องใหม่ของยุคดิจิทัล แต่เป็นภูมิปัญญาที่มนุษย์เรียนรู้และส่งต่อกันมานานกว่า 2,000 ปีแล้ว เพียงแต่เปลี่ยนรูปแบบจาก “เส้นด้าย” มาเป็น “สัญญาณไฟฟ้า” ในปัจจุบันนั่นเอง